Tomasz Tomaszewski. Rzut beretem

Překládám do češtiny…

40 tysięcy przejechanych kilometrów. Dwa lata fotografowania. Cały ten trud po to, aby pokazać upadek PGR-ów, które zmiotła z polskiej wsi reforma ustrojowa lat dziewięćdziesiątych. Spieszę rozszyfrować młodszym pokoleniom ten enigmatyczny skrót: Państwowe Gospodarstwo Rolne, czyli po prostu PGR. Powstały w ramach reformy rolnej przeprowadzonej przez władze komunistyczne po II wojnie światowej. Część celów przyświecających wprowadzonym zmianom była zapewne słuszna (modernizacja, edukacja rolników, wejście na wyższy poziom rozwoju), ale problemem była ekonomiczna sytuacja kraju. Zdecydowana większość PGR-ów (70%-80%) była trwale nierentowna, więc też i wymagała ciągłego dofinansowywania przez chronicznie niewydolne gospodarczo państwo, co przy liczbie 6 tysięcy istniejących PGR-ów stanowiło bardzo poważne obciążenie budżetu. Kiedy po raz pierwszy wystawa „Rzut Beretem” została pokazana (wraz z towarzyszącym jej albumem, wydanym przez National Geographic Polska) w 2008 roku w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, wzbudziła niemałą sensację i zdumienie, a u niektórych może i szok. I nie chodzi tylko o to, co te zdjęcia pokazywały, ale przede wszystkim jak. Znam osoby, które do tej pory wspominają to wydarzenie. (...) Kiedy dziś patrzę na te zdjęcia, to widzę opowieść o życiu. Widzę miłość i nadzieję, radość i smutek, znój i ciężką pracę. Czyli to, co jest uniwersalne i co czyni tę opowieść piękną chociaż czasami także i trudną. Tak jak życie. Teraz nurtuje mnie pytanie, jak…